Page 136 - Demo

134ButrintiTEATRI N%u00cb ANTIKITETDuke filluar nga shekulli V p.e.r., n%u00eb territorin shqiptar u nd%u00ebrtuan: teatri i Bylisit (Hekali i sot%u00ebm), me kapacitet prej 5500 spektator%u00ebsh; teatri i Nikeas (Klosi i sot%u00ebm), rreth 3 km larg Bylisit, q%u00eb ishte nj%u00eb teat%u00ebr i vog%u00ebl me rreth 300 vende; teatri i Finiqit, me kapacitet rreth 7000 vende; teatri i Butrintit, nd%u00ebrtuar n%u00eb shek. III p.e.r. me rreth 3000 vende, teatri i Sofratik%u00ebs (pran%u00eb Gjirokastr%u00ebs, shek. II p.e.r.) me kapacitet 3000 spektator%u00eb. Zbulimet arkeologjike n%u00eb Kosov%u00eb, si n%u00eb Ulpian%u00eb (Prishtin%u00eb), Volla%u00e7 (Mitrovic%u00eb), Novo,B%u00ebrdo (Gjilan), Lynhid (Oh%u00ebr), tregojn%u00eb p%u00ebr ekzistenc%u00ebn e teatrit dhe n%u00eb treva shum%u00eb t%u00eb brendshme t%u00eb Iliris%u00eb. Disa prej amfiteatrove t%u00eb nd%u00ebrtuara n%u00eb trojet shqiptare jan%u00eb ruajtur aq mir%u00eb, sa edhe sot, n%u00eb to, organizohen veprimtari artistike dhe festivale teatrore. Krahas nd%u00ebrtesave t%u00eb teatrove jan%u00eb zbuluar mjaft maska tragjike, terrakota aktor%u00ebsh apo vazo ku jan%u00eb pikturuar skena t%u00eb ndryshme teatrore. HISTORIA E TEATRIT SHQIPTARTEATRI SHQIPTAR PARA DHE 21 GJAT%u00cb RILINDJES KOMB%u00cbTAREGjat%u00eb antikitetit greko-romak dhe ilir, n%u00eb shekullin V p.e.r., u nd%u00ebrtuan mjaft amfiteatro n%u00eb trojet ku sot shtrihet vendi yn%u00eb. K%u00ebto nd%u00ebrtime e arrit%u00ebn kulmin n%u00eb shekullin III p.e.r.Pas shkat%u00ebrrimit t%u00eb kultur%u00ebs antike, traditat teatrore u ruajt%u00ebn n%u00eb forma t%u00eb ndryshme, n%u00eb kultur%u00ebn popullore. Teatri folklorik ishte nj%u00ebra prej tyre.Teatri shqiptar njohu Rilindjen e tij n%u00eb fund t%u00eb shekullit XIX, kur edhe nisi t%u00eb shkruhej dramaturgjia shqipe e m%u00eb pas t%u00eb ngrihen shoq%u00ebrit%u00eb e para artistike teatrore. Si tekst i par%u00eb dramatik n%u00eb gjuh%u00ebn shqipe mund t%u00eb konsiderohet tragjedia %u201cNumid%u00ebt%u201d e Jeronim De Rad%u00ebs, shkruar n%u00eb vitin 1841 dhe botuar m%u00eb 1846.Shfaqjet e para teatrale ishin: %u201cDasma e Lunxh%u00ebris%u00eb%u201d n%u00eb Qestorat t%u00eb Gjirokastr%u00ebs dhe %u201cNata e K%u00ebshndellave%u201d e Leonard de Martinos v%u00ebn%u00eb n%u00eb sken%u00eb n%u00eb Shkod%u00ebr nga nx%u00ebn%u00ebsit e %u201cKolegj%u00ebs Saveriane%u201d, bashk%u00eb me komedin%u00eb %u201cBiri i %u00c7ifutit%u201d, t%u00eb Pashk Babit.